Ana Sayfa / Genel / PSİKİYATRİDE GENETİK DEVRİ BAŞLADI

PSİKİYATRİDE GENETİK DEVRİ BAŞLADI

PSİKİYATRİDE GENETİK DEVRİ BAŞLADI

 

Genetik araştırmaları tıpta son senelerde o kadar hızlandı ki birbiri ardına birçok hastalığın genlerinin keşfedildiğini görüyoruz. Psikiyatride de her geçen gün bilinen hastalıkların genlerinin bulunması, tedavi yöntemlerini ciddi bir şekilde reforme edeceğe ve hastalığa özel etkin ilaçların üretileceğine dair ciddi bir işaret olarak kabul ediliyor.

Örneğin şizofreni için şu ana kadar değişik 83 gen bulunmuş, bilinen ama bugüne kadar nedeni kanıtlanamayan şizofreninin bir kalıtımsal hastalık olmasıdır.

 

DEPRESSİYON’DAN PANİTKATAK’A KADAR GEÇERLİ

Bu ilerleme psikiyatride çok sık rastlanan birçok hastalık içinde geçerli; örneğin Depresyon, Anksiyete, Obessif Kompulsif Bozukluk, Biopolaritet, Panikatak gibi.

Bugün genetik haritasını, hastalık risklerini bilmek isteyenler, özellikle ailesinde genetik hastalık olanlar veya bu hastalıklara yeni yakalanıp bundan emin olmak isteyenler, kan analiziyle meraklarını ve endişelerini giderebilirler.

Hasta gene sahip olduklarında da, yaşayış şekillerini düzenleyebilir, riski tamamen ortadan kaldırabilir veya en aza indirebilir.

 

HASTALAR İÇİN NELER YAPILABİLİR?

Peki, hastalık baş gösterdiyse ne yapılabilir, o zamanda uygun ilaç ve başka tedavi şekilleriyle hastalık kontrol altına alınıp ilerlemesi, ruhsal ve fiziksel hasara yol açması önlenir.

Hasta doğru bir tedavi yöntemiyle toplumda, aile içinde dikkat çekmeden yaşayabilir, işine gidebilir ve normal bir yaşam kurabilir kendisine ve hatta kişiye özel genetik profil çıkarılarak verilen ilaçların etkisi yan etkileri ve oranı belirlenerek optimal bir tedaviye geçilebilir.

 

P450 ENZİMİN ÖNEMİ

Farmakogenetikte sitokrom P450 Enzimi vücudumuza aldığımız ilaç ve diğer maddelerin metabolizmasını ve atılımını düzenler. Bu çok önemli P450 Enzimi kişiden kişiye genlerdeki yapısal farklılıklara göre çalışırlar. Psikiyatride kullanılan birçok ilaç işte bu Enzim tarafından metabolize edilmektedir. Farmakogenetik testle bu enzimin aktivitesi ölçülebilir ve ilacın dozları ayarlanır. Tabi bu kişiye özel tedavi yönteminin önemi kavrandıkça tedavi ve tanı sistemlerinin vazgeçilmezleri olacaktır.

Herkesin ilaçlarla yaptığı tecrübelerle bildiği gibi her ilaç her insanda aynı etkiyi yapmaz, çünkü her insanın organizmasının özelliklerine bağlı olarak etkileri ve yan etkileri farklıdır. Burada kişinin başka hastalıkları, kullandığı başka ilaçlar, sigara kullanımı, beslenme tarzı, ilacın etki ve yan etkisini etkiler. Hatta bazı hastalar avuç dolusu aynı ilacı içerken, öbür hastada bir tane ilaç yeterli gelmektedir. Yine bazılarında da ilaca karşı direnç oluşur ve hiç etki göstermez.

 

İLACIN DOZU ÖNEMİ

İlaç üreten laboratuvarlar araştırmalarını yaparken bütün bu çeşitli metabolik tepkilerin ortalamasını alıp etkili dozu saptarlar. Hal böyle olunca ilacın düşük dozuyla tedavi olacak kişi fazladan ilaç almak zorunda kalır. Fazlasına ihtiyacı olan metabolizmada doz az geldiği için tedavi olamaz. İlaçların optimal etkisi için mutlaka Farmakogenetik testler ve ilaç kan düzeyinin belli aralıklarla kontrollü çok önemlidir.

Kişinin genetik hastalık analizini yapan birçok laboratuvar vardır, fakat yaptırmadan önce ciddi, titiz ve saygın bir laboratuvara yaptırmanızı salık veririm.

Farmakogenetik ve ilaç kan düzeyi testlerinde de aynı tavsiyelerde bulunmak isterim.

 

HEM MANEVİ HEM EKONOMİK KAZANÇ

Hastalıkların gen testleriyle nedenlerinin bulunması ilaçların Farmakogenetik analizle en iyi şekilde hastaya uygulanması; bunlar birinci aşamaysa, bundan sonraki araştırmalar müzmin, tedavi edilemeyen hastalıklara etkili bir tedavi yöntemini bulmak olacaktır.

Bu buluşların hastalar ve yakınları açısından ne büyük mutluluk olduğu ortada. Birde buna ekonomik yönden yaklaşacak olursak, şimdiye kadar müzmin ve iyileşemeyen hastalıkların ekonomiye getirdiği kayıplar ve zararlar, bu buluş ve bilimsel araştırmalar sayesinde, şimdiye kadar pahalı, meşakkatli tedavilerin, bundan sonra daha etkili, başarılı ve ekonomik açıdan daha uygun ve hepimiz acısından daha kazançlı olacağını görmemiz mümkün.

 

Dr. İnci Şen

tarafsiz haberler